بی‌قراری در سالمندان همیشه به معنی اضطراب یا یک مشکل رفتاری ساده نیست. گاهی سالمند فقط بی‌حوصله است، اما در بعضی موارد بی‌قراری می‌تواند نشانه درد، اختلال خواب، عفونت، یبوست، عوارض دارویی، اضطراب، افسردگی یا تغییرات ناشی از دمانس و آلزایمر باشد. به همین دلیل اگر بی‌قراری جدید، شدید یا مداوم شده است، بهتر است به جای اینکه فقط به دنبال آرام کردن رفتار سالمند باشیم، ابتدا علت آن را پیدا کنیم.
درمان بی‌قراری در سالمندان نیز بر همین اساس برای همه افراد یکسان نیست. ممکن است برای یک سالمند اصلاح خواب و محیط زندگی کافی باشد، در حالی که برای فرد دیگری لازم باشد یک بیماری جسمی، مشکل روان‌پزشکی یا عارضه دارویی بررسی و درمان شود.
اولین قدم، پیدا کردن علت بی‌قراری است. اگر رفتار به‌طور ناگهانی شروع شده، باید عواملی مانند درد، تب یا عفونت، یبوست، احتباس ادرار، گرسنگی و تشنگی، کم‌خوابی و تغییر داروها بررسی شوند. در سالمندان مبتلا به دمانس نیز تغییر محیط، شلوغی، سر و صدا، احساس ترس یا ناتوانی در بیان نیازها می‌تواند باعث بی‌قراری شود. بنابراین انتخاب دارو بدون تشخیص علت، رویکرد مناسبی نیست.
علائم بی‌قراری در سالمندان چیست؟
بی‌قراری می‌تواند در افراد مختلف شکل متفاوتی داشته باشد. بعضی سالمندان مدام از جایی به جای دیگر می‌روند، بعضی مرتب وضعیت خود را تغییر می‌دهند و برخی دیگر بیشتر تحریک‌پذیر، مضطرب یا کم‌تحمل می‌شوند. به همین دلیل فقط یک رفتار خاص را نمی‌توان معیار بی‌قراری دانست.
اگر رفتار سالمند نسبت به گذشته تغییر کرده است، بهتر است زمان شروع، شدت و شرایطی که بی‌قراری در آن بیشتر می‌شود یادداشت شود. این اطلاعات می‌تواند در پیدا کردن علت اصلی بسیار کمک‌کننده باشد.
دیر خوابیدن، بیدار شدن‌های مکرر، راه رفتن در شب یا تغییر محسوس در ساعت خواب می‌تواند همراه بی‌قراری باشد.
راه رفتن مکرر، جابه‌جا شدن بدون هدف مشخص، تکان دادن دست یا پا و ناتوانی در آرام نشستن از رفتارهای قابل مشاهده هستند.
واکنش شدید به مسائل معمولی، زود عصبانی شدن یا ناراحتی از موقعیت‌هایی که قبلاً برای سالمند آزاردهنده نبوده‌اند، اهمیت دارد.
سالمند ممکن است مرتب درباره یک موضوع سؤال کند، احساس ناامنی داشته باشد یا نتواند دلیل نگرانی خود را به‌خوبی توضیح دهد.
آیا هر بی‌قراری در سالمندان نشانه بیماری است؟
خیر. بی‌قراری ممکن است در اثر خستگی، کسالت، تغییر برنامه روزانه یا کاهش فعالیت ایجاد شود. با این حال، زمانی که بی‌قراری شدید، تکرارشونده یا جدید است، نباید آن را صرفاً به سن نسبت داد. مخصوصاً اگر همراه با گیجی، تغییر سطح هوشیاری، تب، درد، توهم، سقوط یا تغییر ناگهانی رفتار باشد، بررسی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
مهم‌ترین علت بی‌قراری در پیری چیست؟
علت بی‌قراری در پیری می‌تواند جسمی، روانی، دارویی، محیطی یا مرتبط با بیماری‌های مغز و اعصاب باشد. در واقع، بی‌قراری بیشتر یک «علامت» است تا یک بیماری مستقل؛ بنابراین برای درمان درست باید مشخص شود این علامت از کجا ایجاد شده است.
| عامل احتمالی | چطور می‌تواند باعث بی‌قراری شود؟ | نکته مهم |
|---|---|---|
| درد | سالمند ممکن است نتواند محل یا شدت درد را به‌درستی بیان کند و به شکل بی‌قراری واکنش نشان دهد. | تغییر ناگهانی رفتار می‌تواند سرنخی برای بررسی درد باشد. |
| کم‌خوابی | خواب ناکافی می‌تواند تحمل سالمند را کمتر و تحریک‌پذیری را بیشتر کند. | الگوی خواب و بیداری باید بررسی شود. |
| یبوست یا مشکلات ادراری | ناراحتی جسمی ممکن است در سالمند به شکل بی‌قراری یا تغییر رفتار دیده شود. | بررسی وضعیت جسمی به‌خصوص در دمانس اهمیت دارد. |
| داروها | شروع داروی جدید، تغییر دوز یا تداخل چند دارو می‌تواند در برخی افراد روی رفتار و هوشیاری اثر بگذارد. | قطع یا تغییر دارو نباید خودسرانه انجام شود. |
| تغییر محیط | محیط شلوغ، سر و صدای زیاد، افراد ناآشنا یا تغییر محل زندگی ممکن است سالمند را مضطرب کند. | ثبات برنامه روزانه می‌تواند کمک‌کننده باشد. |
| دمانس و آلزایمر | اختلال شناختی و دشواری در درک محیط می‌تواند با اضطراب، پرسه‌زنی و بی‌قراری همراه شود. | علت‌های جسمی و دارویی نیز باید هم‌زمان بررسی شوند. |
کسالت و کمبود فعالیت؛ یک علت ساده اما قابل توجه
بعضی سالمندان پس از بازنشستگی، کاهش روابط اجتماعی یا محدود شدن فعالیت‌های روزانه، ساعات زیادی را بدون فعالیت ذهنی و جسمی سپری می‌کنند. این وضعیت ممکن است احساس بی‌حوصلگی، اضطراب و بی‌قراری را بیشتر کند. فعالیت مناسب باید با توانایی جسمی و شناختی سالمند هماهنگ باشد؛ برای یک فرد ممکن است پیاده‌روی سبک مناسب باشد و برای فرد دیگر کتاب خواندن، موسیقی، گفت‌وگو یا انجام یک فعالیت ساده روزانه.
دردهای پنهان را نباید فراموش کرد
یکی از اشتباهات رایج این است که هر تغییر رفتاری در سالمند مبتلا به دمانس به خود بیماری نسبت داده شود. در حالی که درد، ناراحتی جسمی، یبوست، گرسنگی، تشنگی، خستگی یا حتی ناراحتی پوستی می‌تواند رفتار فرد را تغییر دهد. در منابع تخصصی نیز بررسی این عوامل به عنوان بخشی از ارزیابی بی‌قراری توصیه شده است.
بی‌قراری در سالمندان مبتلا به آلزایمر و دمانس چرا ایجاد می‌شود؟
بی‌قراری یکی از تغییرات رفتاری است که ممکن است در افراد مبتلا به آلزایمر و سایر انواع دمانس دیده شود. فرد ممکن است نتواند محیط اطراف خود را مانند گذشته درک کند، نتواند نیازش را به‌درستی بیان کند یا در برابر تغییرات روزمره احساس سردرگمی داشته باشد. همین مسئله می‌تواند خود را به صورت راه رفتن مکرر، نگرانی، تحریک‌پذیری یا ناتوانی در آرام نشستن نشان دهد.
در این شرایط، خانواده نباید بلافاصله رفتار سالمند را «لجبازی» یا «بدرفتاری» تلقی کند. گاهی پشت یک رفتار ظاهراً ساده، یک نیاز برآورده‌نشده یا مشکل جسمی وجود دارد. منابع معتبر نیز تأکید می‌کنند که بی‌قراری در افراد مبتلا به آلزایمر اغلب دلیلی دارد و پیدا کردن آن می‌تواند به کنترل رفتار کمک کند.
برای آشنایی بیشتر با مشکلات شناختی، مطالعه مقاله درمان اختلالات شناختی می‌تواند برای خانواده مفید باشد.
آیا بی‌قراری عصرگاهی در آلزایمر طبیعی است؟
در برخی افراد مبتلا به آلزایمر، بی‌قراری، سردرگمی و تحریک‌پذیری در ساعات پایانی روز بیشتر می‌شود. این الگو که گاهی «غروب‌زدگی» یا Sundowning نامیده می‌شود، می‌تواند با خستگی، تغییر نور، اختلال ریتم خواب و عوامل محیطی همراه باشد. این موضوع به این معنی نیست که هر بی‌قراری عصرگاهی حتماً ناشی از آلزایمر است؛ بلکه الگوی زمانی علائم یکی از اطلاعاتی است که پزشک هنگام ارزیابی بیمار در نظر می‌گیرد.
بی‌قراری ناگهانی سالمند چه معنایی دارد؟
بی‌قراری‌ای که ناگهان شروع شده یا در مدت کوتاهی شدت گرفته است، اهمیت بیشتری دارد. در این شرایط بهتر است ابتدا به دنبال یک تغییر تازه در وضعیت جسمی یا دارویی سالمند باشید؛ برای مثال شروع یک داروی جدید، تغییر دوز دارو، درد، یبوست، عفونت، اختلال خواب یا تغییر محیط زندگی.
توجه: اگر بی‌قراری ناگهانی همراه با گیجی شدید، کاهش سطح هوشیاری، تب، ضعف ناگهانی، اختلال تکلم، تشنج، زمین خوردن، تنگی نفس، درد شدید یا رفتار خطرناک برای خود یا دیگران است، نباید آن را صرفاً به «پیری» یا «آلزایمر» نسبت داد و ارزیابی پزشکی فوری اهمیت دارد.
چه چیزهایی را خانواده بهتر است قبل از مراجعه یادداشت کند؟
زمان شروع بی‌قراری، ساعت‌هایی که علائم بیشتر می‌شوند، ارتباط آن با غذا یا خواب، تغییرات اخیر در داروها، وجود درد یا تب، تغییر اجابت مزاج و ادرار، تغییر محیط و نوع رفتار سالمند اطلاعات بسیار ارزشمندی هستند. این اطلاعات به پزشک کمک می‌کنند تا فقط خود رفتار را نبیند و به علت احتمالی آن نیز توجه کند.
درمان بی‌قراری در سالمندان چگونه انجام می‌شود؟
درمان بی‌قراری در سالمندان یک نسخه ثابت ندارد. نخست باید مشخص شود بی‌قراری به علت یک مشکل جسمی، اختلال خواب، اضطراب، افسردگی، دمانس، عارضه دارویی یا عوامل محیطی ایجاد شده است. پس از آن، روش درمان بر اساس علت، سن، بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای مصرفی و وضعیت شناختی سالمند انتخاب می‌شود.
- بررسی علت اصلیابتدا باید مشخص شود چه چیزی باعث شروع یا تشدید بی‌قراری شده است. بررسی جسمی و وضعیت روانی و شناختی در این مرحله اهمیت دارد.
- اصلاح عوامل قابل تغییرخواب نامناسب، گرسنگی، تشنگی، درد، یبوست، محیط شلوغ یا برنامه روزانه نامنظم در صورت وجود باید اصلاح شوند.
بررسی داروهای مصرفیپزشک ممکن است داروهای فعلی را از نظر عوارض، تداخل یا ارتباط زمانی با شروع بی‌قراری بررسی کند. - درمان اختصاصی در صورت نیازاگر اضطراب، افسردگی، دمانس یا یک اختلال روان‌پزشکی و عصبی عامل اصلی باشد، درمان اختصاصی همان مشکل در نظر گرفته می‌شود.
روش‌های غیردارویی چرا اهمیت دارند؟
در بسیاری از موارد، قبل از اینکه داروی جدیدی به برنامه درمان اضافه شود، باید شرایط محیط و نیازهای روزمره سالمند بررسی شود. محیط آرام‌تر، کاهش سر و صدا، حفظ یک برنامه نسبتاً ثابت، فعالیت متناسب با توانایی فرد و ارتباط آرام با سالمند می‌تواند به کاهش تحریک و بی‌قراری کمک کند. منابع معتبر نیز روش‌های غیردارویی و اصلاح محیط را بخش مهمی از مدیریت این علائم می‌دانند.
قرص بی‌قراری سالمندان؛ آیا یک داروی مشخص برای همه وجود دارد؟
خیر. چیزی به نام یک «قرص بی‌قراری سالمندان» که برای همه افراد مناسب باشد وجود ندارد. دارویی که برای یک سالمند تجویز می‌شود ممکن است برای سالمند دیگری به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای هم‌زمان یا نوع دمانس مناسب نباشد.
اگر علت بی‌قراری اضطراب، افسردگی، اختلال خواب، درد، عوارض دارویی یا علائم رفتاری مرتبط با دمانس باشد، مسیر درمان متفاوت خواهد بود. بنابراین مصرف خودسرانه داروهای آرام‌بخش یا تغییر دوز داروهای قبلی می‌تواند خطرناک باشد.
نکته مهم درباره داروهای آرام‌کننده: در سالمندان، داروهای مؤثر بر سیستم عصبی می‌توانند عوارضی مانند خواب‌آلودگی، سرگیجه، اختلال تعادل و افزایش خطر زمین خوردن ایجاد کنند. برخی داروهای روان‌پزشکی نیز در افراد مبتلا به دمانس ملاحظات ایمنی مهمی دارند. به همین دلیل انتخاب دارو باید توسط پزشک و متناسب با وضعیت همان بیمار انجام شود.
آیا دارو همیشه اولین انتخاب برای بی‌قراری است؟
در بسیاری از شرایط، ابتدا باید عوامل قابل اصلاح و روش‌های غیردارویی بررسی شوند. اگر این اقدامات کافی نباشند یا بی‌قراری شدید و خطرناک باشد، پزشک ممکن است پس از ارزیابی دقیق، درمان دارویی را نیز در نظر بگیرد. حتی در این حالت نیز هدف، انتخاب کم‌خطرترین و مناسب‌ترین درمان برای همان فرد است، نه صرفاً آرام کردن رفتار به هر قیمت.
برای آرام کردن سالمند بی‌قرار در خانه چه کنیم؟
نحوه برخورد خانواده با سالمند می‌تواند شدت بی‌قراری را بیشتر یا کمتر کند. زمانی که فرد عصبانی یا مضطرب است، بحث کردن، بلند صحبت کردن یا مجبور کردن او به انجام کاری که در آن لحظه نمی‌خواهد انجام دهد، ممکن است شرایط را بدتر کند.
جملات کوتاه و ساده استفاده کنید و فرصت کافی برای پاسخ دادن به سالمند بدهید. اگر فرد مضطرب است، وارد بحث طولانی نشوید.
صدای تلویزیون، رفت‌وآمد زیاد، نور نامناسب و شلوغی می‌تواند برای برخی سالمندان آزاردهنده باشد.
گرسنگی، تشنگی، نیاز به دستشویی، درد، گرما یا سرمای محیط و خستگی از موارد ساده‌ای هستند که نباید نادیده گرفته شوند.
موسیقی مورد علاقه، قدم زدن کوتاه، گفت‌وگو یا فعالیت ساده‌ای که سالمند به آن علاقه دارد می‌تواند در برخی شرایط مفید باشد.
اگر سالمند به دلیل دمانس بی‌قرار است، بحث کردن معمولاً راه‌حل نیست
فرد مبتلا به دمانس ممکن است برداشت متفاوتی از محیط داشته باشد و نتواند توضیح دهد چرا مضطرب شده است. در چنین شرایطی بهتر است به جای اصرار برای اثبات اینکه «اشتباه می‌کند»، ابتدا احساس امنیت ایجاد شود و سپس علت احتمالی رفتار بررسی شود. منابع تخصصی نیز بر حفظ آرامش، کاهش محرک‌های محیطی و پیدا کردن علت رفتار تأکید دارند.
یک مثال ساده؛ چرا پیدا کردن علت مهم‌تر از خاموش کردن علامت است؟
فرض کنید سالمندی که معمولاً آرام است، از یک هفته قبل هر شب مرتب از تخت خارج می‌شود و در خانه راه می‌رود. اگر فقط به دنبال دارویی برای خواباندن او باشیم، ممکن است علت اصلی را از دست بدهیم. اما اگر مشخص شود هم‌زمان دچار درد، یبوست، تغییر دارو یا اختلال خواب شده است، مسیر درمان کاملاً متفاوت خواهد بود.
در مثال دیگری ممکن است سالمند مبتلا به دمانس هر روز عصر بی‌قرار شود. در این حالت بررسی ساعت شروع علائم، میزان خستگی، نور محیط، شلوغی خانه، خواب شب قبل و فعالیت‌های روزانه می‌تواند اطلاعات مهمی درباره محرک رفتار در اختیار پزشک و خانواده قرار دهد.
آیا بی‌قراری سالمندان با اختلال خواب ارتباط دارد؟
بله. اختلال خواب می‌تواند هم باعث تحریک‌پذیری و بی‌قراری در طول روز شود و هم خودش بخشی از یک مشکل زمینه‌ای باشد. در افراد مبتلا به آلزایمر نیز اختلال خواب، اضطراب و بی‌قراری می‌توانند در کنار یکدیگر دیده شوند. بنابراین بررسی الگوی خواب بخشی از ارزیابی سالمند بی‌قرار است.
اگر مشکلات خواب برجسته است، بهتر است به جای مصرف خودسرانه داروهای خواب‌آور، علت بی‌خوابی و ارتباط آن با سایر علائم توسط پزشک بررسی شود.
چه زمانی برای درمان بی‌قراری در سالمندان باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر بی‌قراری جدید، مداوم یا رو به افزایش است، به‌خصوص اگر زندگی روزمره سالمند یا خانواده را مختل کرده باشد، ارزیابی تخصصی توصیه می‌شود. مراجعه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند اگر بی‌قراری با تغییر حافظه، گیجی، اختلال خواب شدید، اضطراب، توهم، پرسه‌زنی، پرخاشگری یا تغییر ناگهانی رفتار همراه باشد.
یک نکته مهم برای خانواده
هدف از مراجعه به پزشک فقط دریافت «قرص بی‌قراری سالمندان» نیست. هدف اصلی پیدا کردن علت رفتار و انتخاب درمانی است که بیشترین فایده و کمترین خطر را برای همان سالمند داشته باشد.
در مراجعه پزشکی چه مواردی ممکن است بررسی شود؟
- زمان شروع و الگوی بی‌قراری
- وضعیت حافظه و عملکرد شناختی
- کیفیت خواب و بیداری
- بیماری‌های جسمی و علائم جدید
- داروهای مصرفی و تغییرات اخیر آن‌ها
- اضطراب، افسردگی یا سایر مشکلات روان‌پزشکی
- وجود علائم مرتبط با دمانس یا بیماری‌های عصبی
- شرایط زندگی و عوامل محیطی مؤثر بر رفتار
ارتباط بی‌قراری با بیماری‌های شناختی و عصبی
بی‌قراری ممکن است در کنار اختلالات شناختی، آلزایمر و سایر انواع دمانس دیده شود، اما به تنهایی برای تشخیص هیچ‌یک از این بیماری‌ها کافی نیست. اگر سالمند علاوه بر بی‌قراری دچار فراموشی قابل توجه، مشکل در انجام کارهای روزمره، تغییر شخصیت یا اختلال در تشخیص زمان و مکان شده است، ارزیابی شناختی اهمیت دارد.
برای آشنایی بیشتر می‌توانید مقاله تفاوت دمانس و آلزایمر را نیز مطالعه کنید.
همچنین در صورتی که علائم بیمار بیشتر با مشکلات عروقی و شناختی ارتباط داشته باشد، مطالعه مقاله دمانس عروقی در سالمندان نیز می‌تواند مفید باشد.
چند باور اشتباه درباره بی‌قراری سالمندان
افزایش سن به‌تنهایی توضیح کافی برای یک تغییر رفتاری جدید نیست. بهتر است علت‌های قابل درمان بررسی شوند.
دارو تنها در صورت وجود اندیکاسیون مناسب و پس از ارزیابی پزشک مطرح می‌شود و برای همه افراد انتخاب یکسانی ندارد.
حتی در دمانس نیز درد، عفونت، یبوست، تشنگی، تغییر محیط و داروها می‌توانند رفتار بیمار را تغییر دهند.
در زمان بی‌قراری شدید، بحث و تقابل ممکن است اضطراب فرد را بیشتر کند. ارتباط آرام و پیدا کردن علت رفتار معمولاً رویکرد مناسب‌تری است.
پرسش‌های متداول درباره درمان بی‌قراری در سالمندان
علت می‌تواند از مشکلات ساده‌ای مانند گرسنگی، تشنگی، کم‌خوابی و کسالت تا درد، بیماری جسمی، عوارض دارویی، اضطراب، افسردگی، آلزایمر و سایر انواع دمانس متفاوت باشد.
بهترین روش به علت بی‌قراری بستگی دارد. ابتدا باید علت احتمالی مشخص شود و سپس بر اساس شرایط جسمی، شناختی و روانی سالمند درمان مناسب انتخاب شود.
بسته به علت و شرایط بیمار ممکن است درمان دارویی مورد نیاز باشد، اما یک قرص ثابت برای همه سالمندان وجود ندارد. مصرف خودسرانه داروهای آرام‌بخش توصیه نمی‌شود.
انتخاب دارو برای سالمند باید با توجه به بیماری‌های زمینه‌ای، داروهای هم‌زمان، سن و علت بی‌قراری انجام شود؛ بنابراین استفاده خودسرانه از دارو برای آرام کردن سالمند می‌تواند مشکل‌ساز باشد.
بله، بی‌قراری و تغییرات رفتاری ممکن است در افراد مبتلا به آلزایمر دیده شود. با این حال، هر بی‌قراری در بیمار مبتلا به آلزایمر الزاماً ناشی از پیشرفت بیماری نیست و عوامل جسمی و محیطی نیز باید بررسی شوند.
در برخی افراد مبتلا به دمانس، بی‌قراری و سردرگمی در ساعات پایانی روز بیشتر می‌شود. خستگی، تغییر نور و اختلال چرخه خواب و بیداری می‌توانند در این الگو نقش داشته باشند.
بله. به‌خصوص در سالمندی که مشکل حافظه یا ارتباط دارد، درد ممکن است به جای بیان مستقیم، با بی‌قراری و تغییر رفتار دیده شود.
صحبت آرام، کاهش سر و صدا، بررسی نیازهای ساده مانند آب و غذا و دستشویی، حفظ برنامه منظم و پیشنهاد یک فعالیت آشنا می‌تواند در برخی شرایط کمک‌کننده باشد. اگر رفتار جدید یا شدید است، علت پزشکی نیز باید بررسی شود.
بی‌قراری ناگهانی باید جدی گرفته شود، زیرا گاهی می‌تواند نشانه یک مشکل جسمی یا تغییر دارویی باشد. اگر همراه با علائم شدید مانند گیجی قابل توجه، تب، کاهش هوشیاری، ضعف ناگهانی یا رفتار خطرناک باشد، ارزیابی فوری لازم است.
بسته به علت علائم، ارزیابی توسط پزشک متخصص اعصاب و روان، روان‌پزشک سالمندان یا پزشک مربوط به مشکل جسمی زمینه‌ای می‌تواند لازم باشد. مهم این است که علت اصلی بی‌قراری بررسی شود.
جمع‌بندی؛ درمان بی‌قراری در سالمندان از پیدا کردن علت شروع می‌شود
بی‌قراری در سالمندان یک علامت چندعلتی است و نمی‌توان برای همه افراد یک نسخه واحد در نظر گرفت. درد، کم‌خوابی، یبوست، عفونت، گرسنگی و تشنگی، تغییر محیط، اضطراب، داروها و بیماری‌هایی مانند آلزایمر و دمانس می‌توانند در ایجاد یا تشدید آن نقش داشته باشند.
بنابراین اگر سالمندی که قبلاً رفتار آرامی داشته، به‌تازگی بی‌قرار شده است، بهتر است قبل از جست‌وجوی «قرص بی‌قراری سالمندان» علت این تغییر بررسی شود. درمان زمانی نتیجه مناسب‌تری خواهد داشت که متناسب با علت، وضعیت جسمی، داروهای مصرفی و شرایط شناختی فرد انتخاب شود.
چه زمانی بی‌قراری سالمند نیاز به بررسی تخصصی دارد؟
اگر بی‌قراری سالمند جدید، شدید یا مداوم شده است، یا در کنار آن تغییراتی در خواب، حافظه، رفتار، خلق یا عملکرد روزانه ایجاد شده، بهتر است علت آن به‌صورت تخصصی بررسی شود. تشخیص علت می‌تواند از درمان‌های غیرضروری جلوگیری کرده و مسیر مناسب‌تری برای کنترل علائم ایجاد کند.
برای دریافت مشاوره و تعیین نوبت ویزیت می‌توانید از راه‌های ارتباطی موجود در سایت دکتر فغانی استفاده کنید.
منابع و مطالعه بیشتر
- National Institute on Aging (NIA) –
Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer’s Disease
- National Institute on Aging (NIA) –
Alzheimer’s Disease Fact Sheet
- Alzheimer’s Association –
Anxiety and Agitation
نظر شما